Kunstcentrum Kielzog

Kielzog in Hoogezand is een plek waar mensen kunst en muziek ervaren, leren en maken. Je kunt er voorstellingen bezoeken, muziekles volgen of creatieve cursussen doen. Tot voor kort gebeurde dat laatste op verschillende door Kielzog gehuurde locaties, verspreid rondom het centrum van Hoogezand. Geen optimale situatie, des te meer omdat het aantal cursisten al jaren fors groeit.

De organisatie had de wens om een groot deel van haar cursusaanbod vanuit één locatie te kunnen aanbieden. Dit moest een kunst- en cultuurwerkplaats worden, een broedplaats voor creatief talent en een plek waar cursisten elkaar kunnen treffen. Kielzog vond hiervoor een mogelijke locatie: een voormalig supermarktpand aan de Hoofdstraat, op de grens van Hoogezand en Sappemeer. Het vroeg Zofa Architecten mee te denken over de transformatie.

Het pand aan de Hoofdstraat 258 dateert van net na de eeuwwisseling. De typische kenmerken van een supermarktinvulling hadden hun sporen nagelaten. Zo bevatte de plattegrond zo weinig mogelijk kolommen, en kwam daglicht alleen via de straatgevel naar binnen. Ook waren er nog tegelrestanten van de voormalige slagers- en bakkersafdeling te zien.

Omdat het opdelen van de beschikbare ruimte in specifiek vormgegeven cursuslokalen met een relatief lage bezettingsgraad het plan ‘hokkerig’ maakte, kwamen opdrachtgever en architect gezamenlijk tot de conclusie dat zo'n verbouwing niet de flexibiliteit zou bieden die nodig was. Ze draaiden daarom de opgave om: hoe konden ze met zo min mogelijk lokalen, die zo generiek mogelijk zijn, zo goed mogelijk aansluiten bij alle eisen en wensen?

Het ontwerp omvat een viertal hoogwaardige, multifunctionele lokalen die als centraal blok vrij in de bestaande ruimte staan. Om akoestische redenen blijven deze ruimten ook vrij van de dakvloer. Langs een van de buitengevels zijn alle functionele en facilitaire ruimtes geplaatst, voorzien van een vlieringvloer. Zo wordt optimaal gebruikgemaakt van de hoogte van het pand.

Naast de lokalen bevindt zich een vrij programmeerbare zone. Een kastenwand met glas zorgt voor contact tussen beide. Door de toepassing van openslaande deuren kan de margezone als directe overloopruimte van het lokaal fungeren. Tegelijkertijd is deze ruimte als geheel juist goed bruikbaar voor exposities of evenementen, in een grote, open opstelling. De toevoeging van een lichtstraat zorgt dat meer daglicht diep in het gebouw komt. De voorzijde van het gebouw is als huiskamer ingericht, hier wordt bezoek verwelkomd. 

Het gebruik van hout voegt warmte en sfeer toe aan wat een kaal, koud casco was. De toevoeging van bescheiden luifels, uitgevoerd in hetzelfde materiaal, nuanceert de hoogte van de bestaande ruimte. Doordat de architecten de luifels doortrokken naar de vloer, zijn de losse lokalen te onderscheiden, wat ten goede komt aan de menselijke maat. Aan de kopse kant van het grote blok met lokalen komt een houten zitbank uit de wand. Daarmee wordt wat ooit een industriële supermarkthal was nu feitelijk een supermeubel.

De keuze voor vrijstaande lokalen in het midden van het gebouw komt deels voort uit de wens om te verduurzamen en grip te houden op de stookkosten. Door de lokalen te clusteren en los te houden van de bouwkundige schil vormen ze een losstaand geheel. De ruimte eromheen fungeert als extra klimaat(buffer)zone. Zo wordt het energieverbruik gereduceerd.

Beeld: Ronald Zijlstra