Lutje Plaisterploatske: de Cortent

In het dorpje Kleine Huisjes is geen kerk, geen kroeg en geen winkel. Acht jaar lang bouwde het dorp aan de Cortent, een kleine ‘kathedraal van staal’. Het is een herwonnen ontmoetingsplaats voor inwoners, maar eigenlijk voor iedereen die luwte zoekt. Wachtend op de bus, onderweg op de fiets: een lutje plaisterploatske voor dwalende levenspadwandelaars, een zilte plek voor een goed gesprek en dorpsberaad.

Sinds jaar en dag is Lutje Toentje de plaats waar op kerstavond de bewoners met glühwein het nieuwe jaar indrinken. In 2017 werd het idee aangewakkerd om met een blijvende 'overkapping' meer allure te geven aan de plek. Vanaf november 2018 werkte een bouwgroep een aantal sluimerende ontwerpgedachten verder uit. Mede geïnspireerd door werken van Alex den Braver en Ruud van de Wint is bij het realiseren van de kleine kathedraal van staal bewust gekozen voor cortenstaal als primair bouwmateriaal. Een tent van 'wapperend' staal. De roestbruine oxidatiehuid kleurt mee met de wisselvalligheid van het weer en zal door de jaren heen alleen maar aan karakter winnen.

Onlosmakelijk verbonden met het ontwerp voor de Cortent is een karakteristieke, in 2004 onthulde beeltenis van een knielende landarbeider. Zijn krabber functioneert als schaduwwerper van een in de grond geïntegreerde zonnewijzer. Het is een subtiele hommage aan de geschiedenis van de lokale werklieden die met hun handen dit specifieke landschap hebben vormgegeven. Hierdoor fungeert de ontmoetingsplek, het Lutje Toentje als geheel, weer als een bladzijde uit een roerige geschiedenis.

De werkelijke waarde van dit project ligt in de manier waarop het tot stand is gekomen en hoe het nu functioneert. Het project is van onderaf geïnitieerd en volledig in zelfbouw door de bewoners van Kleine Huisjes gerealiseerd. Hierbij is optimaal gebruikgemaakt van de kennis, kunde en ambachtelijke vaardigheden die binnen het dorp zelf aanwezig zijn. Dit gezamenlijke bouwproces heeft de onderlinge banden in de gemeenschap tijdens de realisatie verder versterkt.

Maatschappelijk gezien lost het project een praktisch gemis op in een regio waar voorzieningen onder druk staan. Waar voorheen slechts eenmaal per jaar een ontmoeting plaatsvond, nodigt deze plek nu niet alleen uit tot glühwein drinken en buurtbarbecues, maar ook tot andere initiatieven als dansavonden, trouwerijen, rouwerijen, exposities en kleinschalige unplugged busstop-concerten. Het project transformeert hiermee een disfunctionele restruimte in een betekenisvolle plek die de sociale cohesie in het dorp en daarbuiten actief en duurzaam ondersteunt.

De Cortent heeft in de nok een ronde opening, die eveneens 'spiritualitijd' ademt: een oog waardoorheen een lichtbundel als in Plato's grot door het interieur beweegt. De bank rondom het vuur wordt onderbroken door twee doorgangen. Het bankje tussen beide wordt het 'leugenbankje' genoemd. Door het samenspel van het kameleontisch materiaal, de poëzie van de zonnewijzer en de totale inzet van een dorpsgemeenschap is een uniek lokaal baken ontstaan.