Zorggebouwen Delfzijl-Noord

De behoefte aan woonruimte voor mensen met dementie groeit, en de capaciteit in de zorg staat onder druk. Zorg vindt steeds vaker thuis plaats, terwijl binnen de intensieve zorg juist het gevoel van thuis, zelfstandig bewegen en meedoen in de maatschappij belangrijker wordt. Hoe geef je een zorgomgeving vorm waarin ouderen met een intensieve zorgvraag veilig en prettig wonen en deel blijven uitmaken van het dagelijks leven in de wijk?

In het Groningse aardbevingsgebied moet veel zorgvastgoed vernieuwd worden. Dat vormde de aanleiding voor het Groninger Zorgakkoord. KAW was nauw betrokken bij de totstandkoming ervan en werkte samen met diverse partners aan de ruimtelijke uitgangspunten voor een vernieuwend zorglandschap. Daarmee ontstond ruimte om verder te kijken dan het vervangen van afzonderlijke gebouwen, en om wonen, zorg en leefomgeving als één opgave te benaderen.

In Delfzijl-Noord krijgt die ambitie vorm. KAW ontwierp hier voor Zonnehuisgroep Noord twee woonzorggebouwen met in totaal 110 zorgstudio’s. Aan de basis van het ontwerp staat de overtuiging dat ook binnen intensieve zorg het gevoel van thuis centraal staat. Daarom sluit het zorgprogramma aan bij de typologie en schaal van ‘gewoon wonen’.

De gebouwen bestaan uit kleinere woongroepen en hebben één of twee bouwlagen. Zo ontstaat een herkenbare en overzichtelijke woonomgeving waarin bewoners zich thuis voelen en zelfstandig hun weg vinden. Die gedachte stopt niet bij de voordeur. Bewoners kijken uit op groen, wandelen door beschutte tuinen en ervaren tegelijkertijd de activiteit van de wijk.

De locatie aan het Balticpark biedt ruimte aan zes woongroepen. Het gebouw staat niet naast het park, maar maakt er ruimtelijk onderdeel van uit. Richting het park blijft de bebouwing laag en kleinschalig; aan de wijkzijde sluit het gebouw met twee bouwlagen aan bij de schaal van de straat. Zo vormt het de overgang tussen wijk en park.

Aan de westzijde ligt een openbaar plein dat ook bewoners en zorgverleners van het naastgelegen zorggebouw en inwoners uit de wijk uitnodigt. Aan de noordzijde ligt een meer geborgen plek met uitzicht over het park. Tussen de bouwdelen ligt een besloten, groene tuin waar bewoners zelfstandig, met bezoek of onder begeleiding kunnen wandelen.

Aan de Waddenweg vormden de bestaande bebouwing en structuren het vertrekpunt voor het ontwerp. De bestaande sporthal bleef behouden en kreeg een nieuwe kopgevel en entree. Het ontwerp bouwt voort op wat er al is en verbindt de bebouwing met het park aan weerszijden.

Het woonzorggebouw biedt ruimte aan vier woongroepen en heeft een H-vormige plattegrond. De woonstudio’s liggen in de vleugels, met de woonkamers en ontmoetingsruimtes centraal in het gebouw. Door de vleugels ten opzichte van elkaar te verschuiven, ontstaat aan de noordzijde een entreeplein aan de straat, terwijl het gebouw zich aan de zuidzijde opent naar het groen. De woonkamers richten zich op de binnentuin, de multifunctionele ruimtes op de entreezone en de wijk.

Hoewel de twee woonzorggebouwen verschillend zijn, horen ze zichtbaar bij elkaar. Samen laten ze zien hoe een zorgopgave ook een wijkopgave wordt. Zorg, wonen, aardbevingsbestendig bouwen, bestaande structuren, landschap en ontmoeting zijn in samenhang ontworpen. Zo bieden de gebouwen aan 110 ouderen een beschermd thuis dat onderdeel blijft van het dagelijks leven.

Beeld: Gerard van Beek